January 11, 2018

Градови

Изгледа конечно научив како се игра Cities: Skylines. Мислам, градчево што успеав да го раздвижам уште е со број жители колку Виница, ама барем не се дави во долгови од кредитите што играта ти дозволува да ги подигаш кога економијата ќе почне да оди во минус. Дури има и модерен експо центар. Првите неколку градови така ги пропаднав, други се угушија во гомна зашто не успевав да им поврзам функционална канализација. Да, не би сакал јас да сум ти архитект или градоначалник. Промашив и автопат додека пробував да сконтам како најадекватно се врзуваат населените места.

Последен пат имав допрено симулатор за градење градови додека Пенов беше градоначалник, SimCity 2000, и тоа ПлејСтејшн верзијата. Ми проаѓаа и поновите верзии низ раце покасно, ама ништо не успеа да ме закачи како Cities: Skylines. Истиот концепт е, само модернизиран и со мал милион модови од заедницата што може дополнително да ти го збогатат доживувањето ако решиш посериозно да си го трошиш времето со ваква игра. Мики од Archona Games има направено и мапа на Скопје каде што можеш да го реизградиш градот без манијакално барокување, на пример.


Cities: Skylines те пушта на едно празно поле каде што треба да поврзеш голем автопат со целата инфраструктура што почнуваш да ја развиваш од нула. Од автопатот доаѓаат и жителите на твојот град кои се распределуваат во неколку различни типови на градби. На истите мораш да им обезбедиш струја, водовод, канализација и патишта, како најосновни потреби. Како што расте градот, жителите имаат потреба од едукација, здравство, нови работни места, па дури и гробишта. Пола град се разболе и умре, се жалеа дека не знаат што да прават со лешовите додека се сетив и на тоа.

Микроменаџментот мора да ти биде промислен и прецизен, а јас тоа го потценив на почетокот. Од Ченто сум, што очекуваш. Нема улично осветлување од летоска. Мислев дека и граѓаните на моите градови ќе може да издржат без вода во комплетна темница додека неплански им градaм некои нефункционални објекти. Очигледно треба да ја изолираш и индустриската зона што загадува, да биде надвор од градот. Граѓаните ти се жалат преку еден дел од интерфејсот што е очигледно инспириран од Твитер. Штета што не можеш да ги ставиш за советници тие што ти го љубат газот дури и кога ќе им натопориш три отровни депонии на сред град.


Кога веќе ќе воспоставиш некаква солидна инфраструктура која ќе го држи населението среќно и во пораст, доаѓа уште поинтересен дел. Како што тоа расте, така ти се достапни повеќе градби. Мораш да имаш полициска станица која ќе се грижи за стапката на криминал, пожарна за кога некој ќе заборави вклучена рингла, па дури и забавни паркови, зеленила и места каде што жителите ќе може да ги носат миленичињата на какање. Позиционирањето на градбите мора да го смислиш добро, за да избегнеш полуедуцирани квартови доколку им го ставиш школото или универзитетот некаде предалеку.

Економијата и буџетот се исто така многу важен дел за градот да ти функционира нормално, да просперира и да се проширува. Кога веќе нема да има потреба да ги креваш даноците за брз профит, можеш да се фокусираш на посоодветна урбанизација или преименување на улиците во "бул. Коце Шилегов" и "ул. Срце Тетовирано".


Играта станува исклучително релаксирачка кога ќе научиш како точно да управуваш со сè што ти е на располагање. Има шанси да упропастиш неколку градови на почетокот, но тука за среќа имаш копче што ќе ти обезбеди нова полјана за да почнеш одново. После некое време ќе почнеш и сериозно да се грижиш за сопственото дело, па ќе планираш стратегии како да ја префрлиш индустриската зона што ти ги гуши малите дигитални човечиња што си успеал да ги намамиш во населбите.

Тогаш ќе можеш да земеш здив неколку минути и да набљудуваш како ти живее градот. Камерата нуди поглед од секоја перспектива, дури можеш и пешаците да ги следиш како се движат низ него. Cities: Skylines секако нема да те направи кадарен за урбанизам или да те научи како се вози во еднонасочна улица, ама гарантирано нуди квалитетна забава што сигурен сум дека на мене ќе ми трае и со месеци. Или барем до првиот поголем земјотрес што ќе ми направи паркинг од Los Crapos.

January 6, 2018

Четвртата сезона на Blасk Мirrоr

Чарли Брукер ми го скрши срцето. Минатиот јануари Мофат и Гетис, сега Брукер. Во ред. За следната година и да не сум попаметен, веќе останав без двете британски серии што ќефски ми го трошеа времето последниве години. Четвртава сезона на Black Mirror ме оболести. Ќе дочекам ли напредна технологија што ќе може да ми ја здува од сеќавање? До кога сум осуден да живеам со мрзливите петпарачки концепти на Чарли Брукер со кои овој пат ми истроши шест саати?

Види, ниедна од претходните сезони не беше без гревови. Првата можеби го има најдоброто купче на епизоди, меѓутоа во остатокот од серијата наоѓав по една од три што ќе успееше да ме оптеретува и неколку денови со идеите. Другите варираа со квалитетот, ама пак се држеа во некоја задоволителна територија, па макар и само да го јаваа првиот бран на тогаш свежата Black Mirror. Дури и третата сезона, за која многумина беа загрижени поради промената на продукцијата, го задржа препознатливиот непријатен, често дистописки тон, каде што човечките маани доаѓаа во судир со мрачната страна на некаква софистицирана технологија.


Четвртата потфрла на сите страни со млитавите обиди да го емулира истото. Иновативноста е заменета со прегласно потенцираниот шокирачки фактор, уникатните идеи со евтини референци кон актуелната поп-култура  и тропи веќе видени на милион други места претходно. Застрашувачкиот момент на Black Mirror секогаш доаѓал од приземјени концепти, работи кои претежно гравитирале околу некоја поблиска иднина или па некоја друга крајност што неретко содржела некоја социјална критика.

Меѓутоа, кога ќе се обиде да ти фрли големо парче од друг научно-фантастичен универзум во твојата генерална насока, претпоставувајќи дека дели слична публика, изгледа крајно експлоатирачки. Едно е омаж, друго е кога користи такви препознатливи средства со намера да допре до тебе. "USS Calister" можеби и ќе беше забавна епизода доколку се потпреше сама на себе, наместо да се труди да те заведе преку познавањата за Star Trek. Во период кога Discovery и The Orville се толку актуелни, тешко ми е да поверувам дека потегот е случаен. Но, и доколку ја разголиш епизодата од шарените униформи, останува некоја разводенета приказна во која Чарли Брукер ги остварува неговите Wreck-It-Ralph фантазии.


"Arkangel" ми влеа малку доверба дека можеби сепак ќе гледам добра сезона после шашавиот Трекерски почеток, меѓутоа брзо потона во предвидливост и покрај тоа што има речиси класична Black Mirror атмосфера. Епизодата се занимава со родител кој презаштитнички е позициониран кон своето дете, чии постапки му ги следи преку имплант поврзан за таблет кој има и поставки за она што детето може или не може да го види. Но, исто како "USS Calister" страда и од благо среќен крај, нешто што никако не можам го пребродам кога гледам серија од ваков тип. Сакам да ми ја разгори паранојата, а не "добрите" да извојуваат победа. Штета немав таков имплант што ќе ми ги пикселизираше досадните работи што ги гледав во епизодава...

Или сето она што го видов во следната, "Crocodile". Разбирам дека е логично да се размрда серијата со свежина, макар било и исчекор во потензична трилерска територија, меѓутоа кога ќе се расфрлиш со невешти пресврти само за да понудиш шокантно финале, резултатот е смешен. Технологијата е некако насилно напикана во приказната и нејзиното место во универзумот во кој се случува делува многу неуверливо за да послужи како цврста основа. Освен тоа, имам чувство дека веќе видовме понапредна верзија од истото во "The Entire History of You". Толку ли беше од креативноста, Чарли Брукер?


"Metalhead" подобро да не ја спомнувам. 40 минутен црно-бел мокар испрдок каде што една жена се обидува да преживее во опустошена иднина додека ја брка куче-робот, очигледно испирирано од оние на Boston Dynamics. Можам да ја сконтам намерата на епизодата, ама реализацијата е комплетно незадоволителна. И, покрај тоа што е најкратката од сите сезонава, толку споро и досадно се тегне што бев приморан да премотам до предвидливиот крај.
Последната, "Black Museum" е збир на неколку кратки приказни, нешто како антологија во антологија, воглавно избилдана од идеи кои сигурен сум дека самиот Брукер ги отпишал како доволно глупави за да не бидат развиени во целосна самостојна епизода. Тажно е кога серија со ваква репутација пробува да ми продаде свесен холограм на електрична столица. Нема потреба да се оди во крајности само за да постигнат стварите за кои Брукер некако се убедил дека палеле кај публикта. А, и не е единствената епизода сезонава која очајно се натпреварува со потресните моменти кои ги содржеле епизодите пред неа.


Од шест епизоди само во четвртата, "Hang the DJ", најдов нешто занимливо. Повеќе е во духот на "San Junipero" од минатата сезона, каде што среќниот крај е адекватен и логичен, без да прави очајни напори да ти ги преврти цревата и емоциите. Вешто и убаво напишана епизода, единствената чиј крај не направи да се почувствувам измамено. Но, и покрај тоа, целокупниот впечаток од сезоната е разочарувачки. Повеќе наликува на серија која се гњави да биде Black Mirror. Иако форматот дозволува различни експериментирања, пак сметам дека серијата веќе има воспоставено правила кои ако бидуваат пречекорени, резултатот би ја промашил метата. 

Или едноставно, Чарли Брукер веќе нема трикови во торбата кои би можеле да се доближат до очекувањата кои ги создаде. Ретко која серија успева да остане доследна сама на себе после толку време, па можеби и не треба да ме чуди тоа што и Black Mirror ја доживеа оваа судбина. Мали модификации на начинот на раскажување и забиколувањето на експозицијата на идеите секако ќе беа во полза, но можеби едноставно сезоната овој пат беше наменета за публика која си ги сака стварите така малку посоџвакани. 

January 2, 2018

Кошмарната Cuphead

Не го следев развојот на Cuphead, ама репутацијата со која играта се раскомоти од денот кога излезе, не успеа да ме одмине. Cuphead е платформер чија надреална естетика и амбиент се инспирирани од стари цртани филмови од 1930-тите години. Со рачно нацртаните позадини и џез музиката од времето кон кое е упатен омажот, бев сигурен дека пред мене го имам следниот најубав платформер од Ori and the Blind Forest навака. Но, со Cuphead дојде еден дополнителен опис - рецензиите ја нарекуваа "Dark Souls со шољи". Dark Souls едвај имам допрено, ама имам доволно слушано од другарите на кои тој серијал им го одземал сонот и спокојот.

Dark Souls е наводно најтешкото и најкомплексно гејмерско искуство. Се фокусира на напорни борби со босови по кои веќе не си истата личност. Како може тогаш Cuphead, игра што изгледа како саботниот мамурлак на Волт Дизни, да биде толку погана како Dark Souls? После неколку изиграни саати и вирчиња пот под мене од стегање на гејмпадот, почнaв барем делумно да ја согледувам споредбата. Да, Cuphead се фокусира на кратки тепачки со брутални босови кои еве, со денови ми ги тестираат сите гејмерски вештини што сум ги стекнал низ годиниве.


На почетокот ќе те прелаже со класичните аркадни платформерски нивоа каде што практично трчаш по темпото на некои пријатни џез звуци, пукаш во бранови од антропоморфни цвеќиња и слични кошмарни инкарнации, собираш парички и скокаш низ препреки. Ќе умреш неколку пати, ама си самоуверен - доаѓаш од игри како Contra и Three Wonders, ќе стигнеш до крај, лесно е, полека. Очигледно само разгалени миленијалци кои се навикнати игрите да ги држат безбедно за рака проплакале од Cuphead. Пак умираш. Смешно ти е, а освен тоа не можеш да замериш на игра што изгледа толку слатко и невино, нели? Умираш. Умираш уште.

Си успеал некако да ги пројдеш нивоата каде што трчаш, скокаш и пукаш, задоволството е големо, ама сега е време за озогласените босови. И, умираш уште пред да почнеш да разбираш како да пристапиш кон тепањето на босот. Добрата работа кај босовите во Cuphead е што секој од нив има различна, но јасна шема која мора да ја научиш на памет ако сакаш да излезеш како победник. Имаат неколку фази кои се менуваат во точно определен момент. Меѓутоа, за да почнеш да ја препознаваш ќе треба да умреш многу пати, па така бос кој реално се победува за две минути, ќе ти одземе пола саат додека сконташ само како функционира, па да поработиш на своите методи.


Финтата е тоа што во моментот кога ќе научиш што треба да правиш, играта ќе продолжи бездушно да те убива додека не си ги прилагодиш рефлексите и концентрацијата. Еден скок во погрешна милисекунда или кратко неправилно дишење, и толку си. Мораш пак да почнеш. Немаш никаков индикатор до кај си босот, туку дури откако ќе умреш, прогресот ти е произволно обележан. Колку е Капхед поблиску до знаменцето во анимацијата, толку отприлика си успеал да преживееш до крајот на битката. Често ми се случува да умрам и Капхед да е позициониран на милиметар од знаменцето. Toгаш љубовта кон играта ми се претвара во краткотраен презир.

Cuphead има едноставна приказна чија нескриена морбидност функционира совршено во контекстот. Наивноста на главните протагонисти, Капхед и Магмен, ќе ги доведе во казино каде што ќе си ги искоцкаат душите на Ѓаволот, по што се задолжени лично од него да соберат пари од сите негови должници доколку сакаат да си ги вратат назад. Должниците се секако босовите кои треба да ги победиш. Но, тука има и уште еден штос, треба да ги победиш на регуларното ниво на комплексност кое е далеку позаебано од тоа што е обележано како "едноставно". Со второво само напредуваш низ трите острови, додека со комплетирање на регуларните нивоа ги добиваш и договорите од должниците на Ѓаволот кои ти овозможуваат прогрес кон уште потешки срања.


Трпението и упорноста ме доведоа до вториот остров каде што во моментов се обидувам да отклучам нови босови што ќе ми ги тестираат нервите и рефлексите. До тука успеав да стигнам без да купам било какво појачување со органичените парички што ги собирав низ нивоата, само да видам колку можам да преживувам. За вториот остров веќе почнав да обезбедувам некои ситуациони помагала. На секое следно ќоше од островот те чека уште поголем предизвик, а овој овде нуди и (срамна) информација за троцифрениот број на умирачки што ти ги приредуваат босовите. Сигурно бројката би била дуплирана доколку ова го забележуваше секое start > retry.

Не знам колку време ќе ми треба да ја завршам цела. Можеби и никогаш нема. Сепак, Cuphead засега ми дава сосема нова димензија на гејмерско задоволство, дури и самите обиди против навидум невозможните босови се максимално наградувачки. Многу е подруго откако ќе си го напрегнеш газот и прстите ќе ти развијат необична мускулна меморија. Мило ми е што единствените две игри од 2017 кои успеав да ги играм, испаднаа волку добри. Cuphead комотно може да си застане до Hellblade и да си ја делат титулата што ѝ ја залепив пред некој месец.

December 20, 2017

Дали уште веруваш?

Мислев дека Рики Морти ја има најлошата публика додека не ги поминав последниве два месеци на /r/eminem. Можеби не си вметнуваат кисели краставици во анусот во нихилистички занес, ама нивото на нездрава опсесија и мемефицирања спаѓа во слична клиничка категорија. Дента кога стана очигледно дека кампањата за "лекот" Revival што третира atrox rithimus е вирален маркетинг за нов Еминем албум, секојдневно се затекнував на тој сабредит. Колку и да беше забавно расплетувањето на "доказите", сретнав уште една одвратна збирштина фанови. Секогаш кога ќе осетев дека ги гушам луѓето околу мене со зборење за Revival, одев таму да се утешам дека има и полошо.

На истото место се прелажав неколку пати за датумот на излегување на самиот албум, зошто пред да се утврди 15-ти декември за официјален датум, вадеа некои други, базирани на "траги" оставани низ скриените реклами. Кендрик така без голема најава пролетоска го објави DAMN, па некако глупавите теории од подрумските редитори имаа логика. Кога веќе кампањата беше во полн ек, се појави првиот сингл, "Walk on Water" со Бијонсе, интроспективна балада за средовечна криза, без бит. Види, јас сум отворено лажен рапер. Секогаш го поминувам тој тест кога ќе кажам дека It Was Written ми звучи подобро од Illmatic.


Сепак, колку и да сум свесен за комерцијалното присуство во творештвото на Еминем, пак мислев дека има некои граници кои не би ги поминал. Или барем не би ги поминал пак. Статусот на еден од најдобрите на сите времиња си го одбрани со MMLP2, има пари да ги купи сите црнци рапери сосе златни ланци, дали навистина му треба Бијонсе за да продаде или да биде релевантен кога и самиот е бренд одамна? 

Но, океј, си реков. Веројатно "Walk on Water" е само вовед. И, онака во текстот кенка како очекувањата за него се преголеми, како се плаши дека ќе разочара, дека фановите денес му се смеат, па мислев дека со тоа само дополнително ги спушта за да распали ќефски онака, како на The Eminem Show. Нели веќе не е млад, кажа речиси сè што има да каже, го посра Трамп скоро, сигурно на Revival ќе се занимава со теми што можеби повеќе му одговараат на искуството и возраста? И, секако со рап. Зашто беше прилично самоуверен кога тврдеше дека е "Рап бог", од каде оваа несигурност сега?

Датумот за Revival беше официјално најавен со листа од 19 нови песни. Ги читам имињата на соработките. Ед Ширан, Пинк, Алиша Киз, некој рапер што никој не го знае и уште неколку поп имиња за кои исто не сум сигурен дека се воопшто важни за некого. Го нема Дре, нема песна со Ројс, со Јела, D12 уште помалку, Slaughterhouse исто така... И, ова се само имиња што му се блиски соработници последниве години. Дури и јас бев од тие намагарчените што очекуваа со Кендрик да спукаат некоја сериозна тема. Или со било кој од денешниве актуелни рап гиганти. Ништо од тоа.

Тука некаде дополнително ми се размрда довербата, но и покрај невообичаениот избор на гости, превртеното американско знаеме на омотот, карактеристично за воени униформи, некако ми ја одржуваше надежта дека ќе слушам накурчен албум, па макар и Eд Ширан да го завива референот на песна во која Шејди ја дига на клоци администрацијата на Трамп. Пресреќен што го имам албумот два дена пред официјално да излезе, конечно дојде моментот кога ќе дознаам колку и дали се исплатеше четиригодишното чекање.

"Walk on Water" е сепак интро кое се прелева во "Believe". "Believe" има бавен, замрачен, малку траперски бит, некарактеристичен за Еминем. Темата е сосема спротивна од онаа во "Walk on Water". Настапува смело и сигурно, елиминирајќи го секој сомнеж во себе, додека прави да се осеќаш виновно со прашањето од рефренот - дали и ти сè уште веруваш во неговите зборови? Свесен дека можеби бил единствената утеха во некои моменти за некого, во пет минути успева да те потсети зошто воопшто некогаш допрел до тебе. Во случај да си подзаборавил, се разбира.

Иако "Belive" нуди сигурност дека можеби на Revival ќе го чуеш тоа за кое си дојден, албумот понатаму се разводенува со досаден поп звук и мрзливо склопени матрици. Не ми е јасно зошто. Од Recovery навака имал и други поп соработки, ама никогаш вака некреативни и иритирачки. Што кур бара Алиша Киз да пее рефрен на политички набиена тема? Ако веќе си тргнал против Трамп, обиди се да звучиш како на "We As Americans", "White America" или "Mosh" наместо како љубовна песна од Бебе Реџа. Чија одлука било ова? На Пол Росенберг? Џими Ајвин? Каде е Дре на албумов? Го викна ли некој докторот? Или можеби Еминем стварно го изгуби умот откако ја фрли дрогата во ќенеф.

Изненадувачки, "River" со Ед Ширан не е воопшто лоша. Да, очекував да е таков нежен поп што ќе ја покрие и таа група од пазарот и ќе беше сосема доволно да е единствена со таков концепт, ама Revival страда од повеќе такви. Како пет пати да пробал да ја напише новата "Love The Way You Lie". "Need Me" со Пинк е веројатно најлошата песна од Еминем до денес. Ја прави "Ass Like That" да звучи како "Lose Yourself". Аранжманот е едноставно лош по секој основ, не е ни генеричко поп хитче какво што очекував дека ќе биде.

На минатиот албум ја имаше "Headlights" каде што се извини на мајка му, и тоа е сосема океј. Луѓе созреваат, се менуваат и некогаш неславните постапки од минатото заслужуваат вакво третман, особено ако претходно такви драми се одвивале пред цела јавност. На Revival со "Bad Husband" испраќа слична порака и до Ким, очигледно неговата вечна непроболена љубов која исто како и мајка му, беше долгогодишна мета за неговите морничаво навредливи стихови.

Revival го затвораат две споени песни кои се исто така исполнети со каење и извинување, овој пат насочени кон ќерка му Хејли. Се навраќа на најраните почетоци на кариерата, на предозирањето пред Relapse и зборува за каков би бил животот на неговите најблиски без него. Кога веќе не можам да го добијам нестабилниот Слим Шејди, се задоволувам и со ваков искрено емотивен Маршал. Затоа и сум запрепастен од пропуштениот потенцијал на Revival. Стариот уште може, ама некој тука решил да се заебава. Жално е ако идејата било да се задоволи ама баш секоја публика. Успешен беше и кога не се трудеше секаде да притрча.

Продукцијата и изборот на битови е катастрофа, барем на поголемиот дел од албумот. Рик Рубин дефинитвно треба да излезе од студиото на Еминем и да оди да продуцира нешто друго, а за Алекс Да Кид можеби е дојдено времето да се проба во некоја друга бранша. Ете, Дре го нема освен како извршен продуцент и веќе се помирив со тоа, ама како може покрај толку квалитетни битмејкери да имаш две-три ствари кои се семплови на познати песни како "Zombie" и "I Love Rock'n'Roll"? Како да сум влетал во Балет и некој невешто да микса досадно рокче со Еминем акапели. Што му фали на Фредрек како продуцент? Единствената негова ствар тука, "Framed", е баш она што најдобро функционира (заедно со "Believe"), макар и што звучи како да е излезена од Relapse.

Види, разбирам дека секој музичар треба да има прогрес и да експериментира со звукот. Меѓутоа, претераното шашаво експериментирање е најголемата маана на Revival. Не само од музички, туку и од тематски аспект. Насекаде е, на сите страни. До сега сите претходни албуми му имале кохерентна целина и покрај ситните отстапувања. Овде не сум сигурен што се обидува да направи. Дали е самоанализа на човек што наскоро ќе наполни 50 години? Можеби е компилација на евтини љубовни графити? Сигурно не е политички албум, со што изгуби супер прилика да застане зад и биде гласот и на оваа генерација. Revival нема никаков идентитет, најмалку како рап издание.

Доколку ова е навистина последниот албум, што и не би било логично зошто се вика Revival нели, ова не е начинот да си одиш. Ама, срамота е од пеесетина снимени песни овие деветнаесет да биле најдобриот избор. Најтажно е што уште може да рапува и да пишува, и покрај тоа што треска некоја аматерска фора повремено. Да, некогаш флоуто му е испрекинато како Сири, меѓутоа пак не е полошо од очајниот избор на битови. Не сме на /r/eminem за да се убедуваме дека ова му е најдоброто нешто во кариерата и да му го јаваме курот само зашто е Еминем. Aлбумот е лош, досаден и исцрпувачки. Од тие деветнаесет едвај девет се подносливи за слушање, другите ги премотувам од срам. Некои веќе ги избришав од плејлистата.

November 24, 2017

Единаесет години Crapwerk

До тука успеале да стигнат работите. Единаесет години Crapwerk. За ланскиот јубилеј ги испукав сите огномети, конфети и мелодрами, па ете сега не ми остана ништо освен симболична збирка од единаесет постови од овогодинешната скромна реколта, како и една слика од Славој Жижек.